Karnityna - pozytywy i negatywy

Niektóre substancje chemiczne są tak niezbędne dla naszego organizmu, że szaleństwem byłoby sądzić, że możemy zrobić coś dobrego, dostarczając je. Kreatyna i jej wpływ nie tylko na mięśnie i siłę, ale także na gęstość kości, funkcjonowanie mózgu i inne istotne procesy jest tego najlepszym przykładem.

Jeśli chodzi o utratę wagi, zbadano wiele cząsteczek, takich jak ketony, agoniści beta-2 i beta-3, określone kwasy tłuszczowe, monoacyloglicerydy i inne hormony.
Jednak jedna kluczowa cząsteczka, L-karnityna, jest niezbędna do transportu wolnych kwasów tłuszczowych z komórek do mitochondriów, gdzie służą one jako paliwo do produkcji energii (ATP)^.1

L-karnityna działa jak hostessa, która prowadzi do stolika w restauracji. Wolne kwasy tłuszczowe są pobierane z krwiobiegu lub z zapasów przechowywanych w aktywnych metabolicznie komórkach (np. mięśniach szkieletowych, sercu) i przenoszone do wnętrza komórek.

Bez L-karnityny kwasy tłuszczowe albo nigdzie by nie trafiły, albo zostałyby zmagazynowane. Tak jak wtedy, gdy hostessa robi sobie przerwę. Stoicie wtedy w przypadkowych skupiskach wokół restauracji i od czasu do czasu ktoś z was siada przy stoliku. Ale nie jedzą.

Podobnie jak kreatyna, L-karnityna powstaje w wielu tkankach, dlatego zdrowi ludzie zwykle mają jej "wystarczająco dużo". Jak mówi nam jej forma L, karnityna jest aminokwasem. Organizm może więc wytwarzać ją z innych aminokwasów (L-lizyny i L-metioniny) w nerkach, wątrobie i mózgu.
Istnieją jednak przykłady niedoboru karnityny. Produkcja endogenna (w organizmie) może również wytworzyć tylko pewną jej ilość, więc jej głównym źródłem u wszystkożerców jest dieta.

Głównym źródłem jest mięso. Czerwone mięso zawiera jej najwięcej, drób i ryby znacznie mniej. Weganie w 90% polegają wyłącznie na produkcji endogennej. Brzmi to podobnie do historii z kreatyną. Nerki również pobierają karnitynę z moczem, gdy występuje jej niedobór, aby nie była niepotrzebnie wydalana^.1

Dlaczego warto suplementować L-karnitynę?

Czy zatem musimy dostarczać organizmowi L-karnitynę? Oczywiście. Niektórzy ludzie cierpią na jej niedobór. Głównie z powodu problemów z transportem lub wchłanianiem z diety^.2

Noworodki i niemowlęta mogą potrzebować więcej karnityny. A co ze sportowcami i zdrowymi dorosłymi, którzy chcą schudnąć? Na początku wydaje się, że nie ma potrzeby suplementacji^.3 L-karnityna jako samodzielny produkt nie zrobiła wrażenia na rynku. Nie jest zakazana i nie jest przyjmowana przez żadne gwiazdy. Wiele badań wykazuje sprzeczne wyniki, a niektóre nawet nie widzą żadnych pozytywnych skutków przyjmowania L-karnityny w diecie.

Zanim wyrzucisz L-karnitynę, zastanów się, czy istnieją istotne warunki, których te badania nie uwzględniały. Czy nie byłoby tak samo jak z kreatyną, która nie ma większego wpływu na osoby prowadzące siedzący tryb życia? Czy jej korzyści nie leżą gdzie indziej niż w skutecznym odchudzaniu?

L-karnityna ma pozytywne działanie w połączeniu z niektórymi lekami. Sibutramina, lek, który nie jest już dostępny, był dobry na odchudzanie, ponieważ przyspieszał metabolizm i tłumił apetyt. Ma pewne elementy podobne do amfetaminy. W rocznym badaniu osoby, którym wraz z sibutraminą podawano również L-karnitynę (2 gramy dziennie), straciły średnio 2 kilogramy więcej niż osoby, które przyjmowały samą^{sibutraminę4.}
Ponadto, hormony zwane adipokinami również uległy poprawie wraz ze zdrowiem metabolicznym.

Inne roczne badanie z wykorzystaniem L-karnityny, tym razem w połączeniu z (obecnie dostępnym bez recepty) lekiem Alli (orlistat), również wykazało, oprócz poprawy utraty wagi (ponownie około 2 funtów więcej), oznaki większej wrażliwości na insulinę i mniejszego stanu zapalnego^.5

Orlistat blokuje trawienie i wchłanianie tłuszczu z diety, co może zmniejszać wchłanianie L-karnityny z jelit. Zmniejszone spożycie kalorii prawdopodobnie zmusza organizm do wykorzystania większej ilości tłuszczu jako paliwa. Tak czy inaczej, oba te roczne badania wykazały takie same wyniki. Czy więc L-karnityna działa na odchudzanie? Być może. Ale nie wydaje się być szybka i może potrzebować do tego innych okoliczności.

Pozytywny wpływ na zdrowie

L-karnityna to nie tylko suplement odchudzający - wykazano również, że obniża poziom cukru we krwi i poprawia profile cholesterolu u osób z cukrzycą typu 2^.6

W rzeczywistości istnieje wiele przypadków, w których karnityna może wykazywać lub już wykazuje pozytywny wpływ na zdrowie.

Choroby naczyń obwodowych, zaburzenia erekcji, choroby sercowo-naczyniowe, demencja i problemy z pamięcią, choroby nerek i problemy z wydajnością treningową to obszary, w których L-karnityna ma potencjał terapeutyczny^.7

Diety z L-karnityną zazwyczaj koncentrują się na ograniczeniu kalorii. Ale co z dietami bez węglowodanów? Ekstremalnym przykładem jest dieta ketogeniczna, która od dziesięcioleci przepisywana jest dzieciom chorym na epilepsję. Niektóre leki wpływają na produkcję karnityny, zwiększając prawdopodobieństwo jej niedoboru.

Nadmierne stężenie kwasów tłuszczowych i ketonów może dodatkowo powodować zły stosunek "acylo- do wolnej" L-karnityny. Jest to surowy wskaźnik, którego wysoki poziom może wskazywać, że organizm nie jest w stanie poradzić sobie z wysokimi wymaganiami związanymi z wykorzystaniem tłuszczu jako paliwa. Nie zawsze tak jest, ale sporo osób na diecie ketogenicznej zmaga się z niedoborem L-karnityny (bezwzględnym lub względnym).

Okazuje się, że epilepsja jest lepiej kontrolowana i lepiej reaguje na leki, gdy dostarczana jest L-karnityna^.8

W przypadku diet niskokalorycznych poziom karnityny jest mniej pewny. Jednak tradycyjnym problemem diet niskotłuszczowych jest zmęczenie i trudności w kontrolowaniu apetytu. Wydaje się nawet, że zmniejszone utlenianie kwasów tłuszczowych może przyczyniać się do przejadania się^.9

Jednym z możliwych rozwiązań może być dostarczanie karnityny w celu ograniczenia spalania kalorii. Wiele źródeł karnityny nie pasuje do diety niskotłuszczowej.

Badanie przeprowadzone na osobach z zespołem metabolicznym, porównujące osoby przyjmujące L-karnitynę (podawaną dożylnie) i grupę kontrolną, wykazało, że L-karnityna zmniejszała głód i zmęczenie oraz sprzyjała utracie wagi i zmianom metabolicznym, czyli przy bardzo ograniczonym spożyciu kalorii^.10

Czy zdrowi ludzie również mogą mieć niedobór bez przyczyny i objawów? To trochę naciągane, ale w jednym z badań zbadano anomalie genetyczne u zdrowych ochotników i stwierdzono genetycznie uwarunkowany niedobór ^{L-karnityny11}

Był to jeden przypadek na 80 badanych. Oprócz obniżonego poziomu L-karnityny, miał on podwyższony poziom 3-metylohistydyny, co skutkowało zwiększonym rozpadem mięśni.
Wszyscy ochotnicy byli zdrowi. Osobie, o której mowa, prawdopodobnie zaproponowano by konwencjonalne leczenie, tj. suplementację L-karnityną.

Tak więc L-karnityna prawdopodobnie wspomaga utratę wagi, ale nie szybko i nie sama.

Ma inne korzyści zdrowotne, które są prawdopodobnie lepsze, gdy jest spożywana w postaci acetylo-L-karnityny lub propionylo-L-karnityny. Może nawet poprawić wyniki sportowe, zwłaszcza gdy trening jest przedłużony przez utlenianie kwasów tłuszczowych^.12

Niestety, najlepsze wyniki wymagają połączenia ze znaczną (80 g) dawką węglowodanów, aby "wypchnąć" L-karnitynę do mięśni szkieletowych, zwiększając w ten sposób jej magazynowanie i zwiększając wydatek energetyczny^.13

Działania niepożądane

Niestety, nie wszystko jest różowe. W ostatnich latach pojawiło się coraz więcej doniesień o metaboliźmie tworzonym przez bakterie jelitowe trawiące L-karnitynę (i cholinę), zwanym TMA.

TMA jest dalej rozkładany do TMAO (N-tlenek trimetyloaminy) i krąży w^{krwiobiegu14.}

Naukowcy odkryli, że istnieje związek między podwyższonym poziomem TMAO a ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych.

Inne badania sugerują związek z niewydolnością nerek, cukrzycą i niektórymi nowotworami. Z pewnością nie jest to korzystne dla karnityny. Jednak TMAO występuje również w owocach morza, które mają pozytywny wpływ na zdrowie układu sercowo-naczyniowego. Mamy więc wiele do nauczenia się o tej jednej cząsteczce.

A co z nią? L-karnityna jest naturalnie obecna w diecie, organizm sam ją wytwarza, a jej metabolit ma zarówno niekorzystne, jak i korzystne skutki.

Konwersja do TMAO odbywa się w bakteriach jelitowych. Wpływ probiotyków na tę konwersję jest obecnie badany. Pacjenci z niedoborem L-karnityny otrzymują wysokie dawki przez całe życie, ale niestety nikt jeszcze nie zbadał zdrowia układu sercowo-naczyniowego tej grupy osób.

Zalecane dawkowanie:

Nie można podać jednoznacznej rekomendacji za lub przeciw karnitynie.

Korzyści są dość powolne i wymagają innych substancji, aby wspomóc karnitynę. Wpływ na wyniki sportowe nie został potwierdzony. Istnieją jednak obietnice, a nawet udowodnione pozytywne działanie L-karnityny na ważne narządy, takie jak mózg.

Jeśli chcesz przyjmować L-karnitynę, dobrym pomysłem jest ograniczenie jej spożycia do poziomu z tych dwóch badań (4 g dziennie lub mniej). Dodatkowo, jeśli podzielisz ją na 4 dawki po 1 g, ograniczysz ilość, która dociera do bakterii jelitowych.

Źródła:
1. Reuter SE, Evans AM. Karnityna i acylokarnityny: aspekty farmakokinetyczne, farmakologiczne i kliniczne. Clin Pharmacokinet 2012;51:553-72.
2. Magoulas PL, El-Hattab AW. Ogólnoustrojowy pierwotny niedobór karnityny: przegląd objawów klinicznych, diagnostyki i postępowania. Orphanet J Rare Dis 2012 Sep 18;7:68(6 pp). doi: 10.1186/1750-1172-7-68.
3. Brass EP. Karnityna i medycyna sportowa: stosowanie czy nadużywanie? Ann NY Acad Sci 2004;1033:67-78.
4. Derosa G, Maffioli P, et al. Wpływ połączenia sibutraminy i L-karnityny w porównaniu z monoterapią sibutraminą na parametry zapalne u pacjentów z cukrzycą. Metabolism 2011;60:421-9.
5. Derosa G, Maffioli P, et al. Orlistat and L-carnitine compared to orlistat alone on insulin resistance in obese diabetic patients. Endocr J 2010;57:777-86.
6. Vidal-Casariego A, Burgos-Peláez R, et al. Metaboliczny wpływ L-karnityny na cukrzycę typu 2: przegląd systematyczny i metaanaliza. Exp Clin Endocrinol Diabetes 2013;121:234-8.
7. University of Maryland Medical Center. Carnitine (L-carnitine). https://umm.edu/health/medical/altmed/supplement/carnitine-lcarnitine, dostęp 31 sierpnia 2015 r.
8. Neal EG, Zupec-Kania B, et al. Carnitine, nutritional supplementation and discontinuation of ketogenic diet therapies. Epilepsy Res. 2012 Jul;100(3):267-71.
9. Leonhardt M, Langhans W. Fatty acid oxidation and control of food intake. Physiol Behav 2004;83:645-51.
10. Zhang JJ, Wu ZB, et al. L-karnityna łagodzi wywołane postem zmęczenie, głód i zaburzenia metaboliczne u pacjentów z zespołem metabolicznym: randomizowane badanie kontrolowane. Nutr J 2014 Nov 26;13:110(11 pp). doi: 10.1186/1475-2891-13-110.
11. Guo L, Milburn MV, et al. Profile metabolomiczne osocza zwiększają precyzję medycyny dla ochotników o normalnym stanie zdrowia. Proc Natl Acad Sci USA 2015 Aug 17. [Epub, przed drukiem]
12. Huang A, Owen K. Rola uzupełniającej L-karnityny w ćwiczeniach i regeneracji wysiłkowej. Med Sport Sci 2012;59:135-42.
13. Stephens FB, Wall BT, et al. Skeletal muscle carnitine loading increases energy expenditure, modulates fuel metabolism gene networks and prevents body fat accumulation in humans. J Physiol 2013;591:4655-66.
14. Ufnal M, Zadlo A, et al. TMAO: Mała cząsteczka wielkich oczekiwań. Nutrition 2015 Jun 1 [Epub, przed drukiem].

Źródło: www.musculardevelopment.com
Autor: Daniel Gwartney, M.D.
Tłumaczenie: Jaromír Uhlíř